خانه هوآوی تاریخچه مخفی قدرتمندترین شرکت چین
به گزارش کیت هنری، وقتی از هوآوی صحبت می نماییم، به طور معمول اولین چیزی که به ذهن می رسد یک شرکت تولیدکننده موبایل یا تجهیزات مخابراتی است؛ شرکتی که زمانی گوشیهای هوشمندش در خیلی از بازارهای جهان رقیبی جدی برای اپل و سامسونگ بود. اما هوآوی خیلی فراتر از یک برند فناوری است. داستان این شرکت به یکی از مهم ترین تحولات اقتصادی و ژئوپلیتیکی قرن بیست ویکم گره خورده است؛ داستان ظهور چین به عنوان یک قدرت فناورانه و تلاش این کشور برای کاهش وابستگی خود به فناوری های غربی.
به گزارش کیت هنری به نقل از خبر آنلاین، کتاب «خانه هوآوی» نوشته اوا دو، روزنامه نگار آمریکایی و گزارشگر باسابقه حوزه چین، تلاش می کند پشت پرده این شرکت را بررسی کند؛ از تولد آن در شنژن و مسیر دشوار رشدش گرفته تا نقش رن ژنگفی، بنیان گذار هوآوی، روابط پیچیده شرکت با ساختار سیاسی چین و در نهایت رویارویی آن با ایالات متحده. این کتاب در حقیقت فقط تاریخ یک شرکت نیست؛ داستانی در رابطه با رابطه میان قدرت اقتصادی، فناوری، دولت و سیاست بین الملل است. رضا و مرتضی نورالهی این کتاب را ترجمه و نشر روزنه آنرا منتشر نموده است.
از یک شرکت کوچک تا یک امپراتوری فناوری
داستان هوآوی در سال ۱۹۸۷ شروع می شود؛ زمانی که چین نورسیده مرحله ای متفاوت از تاریخ اقتصادی خود شده بود. اصلاحات اقتصادی دهه های پیشین کم کم درهای کشور را به روی تجارت و سرمایه گذاری خارجی باز کرده بود و شهر شنژن، که در آن زمان هنوز با تبدیل شدن به یکی از مراکز مهم فناوری جهان فاصله داشت، درحال تجربه تغییرات بزرگی بود.
در چنین فضایی، رن ژنگفی شرکتی کوچک را با سرمایه ای محدود تأسیس کرد. فعالیت اولیه هوآوی نه ساخت گوشی هوشمند بود و نه تولید تراشه؛ شرکت کار خویش را با فروش تجهیزات مخابراتی شروع کرد. بازار تجهیزات مخابراتی در آن زمان در اختیار شرکتهای بزرگ خارجی بود و رقابت با آنها برای یک شرکت چینی کوچک حدودا نا ممکن به نظر می رسید.
اما هوآوی مسیر متفاوتی برگزید. شرکت به جای آنکه از ابتدا تلاش کند مستقیماً با بزرگ ترین شرکتهای جهان در بازارهای اصلی آنها رقابت کند، ابتدا به سراغ بازارهایی رفت که برای غول های خارجی جذابیت کمتری داشتند. هم زمان، هوآوی سرمایه گذاری سنگینی روی مطالعه و توسعه انجام داد.
این نکته یکی از محورهای مهم داستان کتاب است: هوآوی فقط با ارزان تر فروختن به یک غول فناوری تبدیل نشد؛ بلکه کم کم کوشش کرد توانایی تولید فناوری را در داخل شرکت ایجاد کند.
مهندسان هوآوی به کشورهای مختلف فرستاده شدند، فناوری های موجود در بازارهای جهانی مطالعه شد و شرکت کوشش کرد دانش و تجربه ای را که در اختیار رقبای خارجی بود جذب نماید. این فرآیند کم کم هوآوی را از یک فروشنده تجهیزات به یک شرکت فناوری با ظرفیت مطالعه و توسعه گسترده تبدیل کرد.
رن ژنگفی؛ مردی در مرکز داستان
در مرکز این داستان، شخصیتی قرار دارد که بدون شناخت او نمی توان مسیر هوآوی را به خوبی فهمید: رن ژنگفی.
رن بر خلاف خیلی از بنیان گذاران مشهور شرکتهای فناوری، چهره ای خیلی کمتر شناخته شده در سطح عمومی دارد. او نه مانند استیو جابز به یک نماد فرهنگی تبدیل شد و نه مانند جک ما سال ها چهره ای رسانه ای بود. با این وجود، نقش وی در تشکیل فرهنگ و استراتژی هوآوی بسیار اهمیت دارد.
در کتاب، رن ژنگفی فقط به عنوان یک مدیر موفق معرفی نمی شود؛ بلکه مسیر زندگی، تجربه نظامی، نگاه او به رقابت و برداشتش از امنیت و آینده چین برای توضیح چگونگی تشکیل هوآوی بررسی می شود.
نقل قولی از دریاسالار ویلیام اوونز، معاون سابق ستاد مشترک ارتش آمریکا، تصویری از برداشت یکی از چهره های نظامی آمریکایی از او ارایه می کند. او رن را یکی از استراتژیک ترین اشخاصی می داند که در طول زندگی خود شناخته است.
این خاصیت برای فهم مسیر هوآوی اهمیت دارد. شرکتی که از همان شروع در بازاری فوق العاده رقابتی فعالیت می کرد، مجبور بود در رابطه با آینده خیلی طولانی مدت فکر کند. سرمایه گذاری در مطالعه و توسعه، ورود به بازارهای مختلف، تربیت نیروی انسانی و کوشش برای کاهش وابستگی به فناوری خارجی، تصمیم هایی نبودند که نتیجه آنها الزاماً در کوتاه مدت دیده شود.
چرا هوآوی برای چین اهمیت پیدا کرد؟
رشد هوآوی همزمان با تغییر جایگاه چین در اقتصاد جهانی صورت گرفت. چین دیگر فقط کارخانه ای برای تولید کالاهای ارزان نبود. هدف طولانی مدت تر، حرکت از تولید به سوی فناوری های پیشرفته بود.
در این مسیر، شرکت هایی مانند هوآوی اهمیت ویژه ای پیدا کردند؛ برای اینکه نشان می دادند یک شرکت چینی می تواند در عرصه ای خیلی پیچیده و تخصصی با شرکتهای بزرگ بین المللی رقابت کند.
تجهیزات مخابراتی هوآوی در کشورهای مختلف مورد استفاده قرار گرفت و این شرکت در توسعه شبکه های ارتباطی، به ویژه در نسل های جدید موبایل، نقش مهمی پیدا کرد. با ظهور فناوری 5G، اهمیت هوآوی حتی بیشتر شد.
اما همین موفقیت موجب شد مسئله هوآوی از یک موضوع اقتصادی به موضوعی امنیتی و ژئوپلیتیکی تبدیل گردد.
فناوری؛ میدان تازه رقابت چین و آمریکا
رقابت چین و آمریکا فقط بر سر تجارت کالا یا تعرفه ها نیست. یکی از مهم ترین میدان های این رقابت، فناوری است.
در دنیای امروز، کنترل فناوری هایی مانند تراشه های پیشرفته، شبکه های مخابراتی، هوش مصنوعی و زیرساخت های ارتباطی می تواند دستاوردهای اقتصادی و امنیتی گسترده ای داشته باشد. بدین سبب شرکتی که در قلب زیرساخت های ارتباطی کشورهای مختلف قرار می گیرد، دیگر فقط یک شرکت تجاری معمولی نیست.
هوآوی در همین نقطه به یکی از نمادهای رقابت فناوری چین و آمریکا تبدیل شد.
ایالات متحده در رابطه با ارتباطات احتمالی هوآوی با دولت چین و دستاوردهای امنیتی استفاده از تجهیزات این شرکت ابراز نگرانی کرده است. مقام ها و نهادهای آمریکایی استدلال کرده اند که وابستگی زیرساخت های حساس به فناوری یک شرکت چینی می تواند خطرات امنیتی ایجاد نماید. هوآوی این اتهامات را رد کرده و بارها تاکید کرده است که یک شرکت خصوصی است و استقلال خود از دولت چین را مورد تاکید قرار داده است.
«خانه هوآوی» تلاش می کند این مناقشه را در بستر بزرگ تری بررسی کند: در کشوری که مرز میان دولت، حزب، جامعه و شرکتهای خصوصی با الگوی غربی متفاوت می باشد، رابطه واقعی میان یک شرکت بزرگ و ساختار سیاسی چه طور باید فهمیده شود؟
پرونده منگ وانژو
یکی از نقاط عطف داستان هوآوی در اول دسامبر ۲۰۱۸ اتفاق افتاد؛ زمانی که منگ وانژو، دختر رن ژنگفی و مدیر ارشد هوآوی، در کانادا به درخواست مقام های آمریکایی بازداشت شد.
این اتفاق به سرعت به یکی از نمادهای تنش میان چین و آمریکا تبدیل شد.
پرونده منگ وانژو با اتهاماتی در رابطه با نقض تحریم های آمریکا مقابل ایران و موضوعات بانکی و تجاری مرتبط بود. در مقابل، دولت چین بازداشت او را اقدامی سیاسی می دانست و خواهان آزادی وی شد.
این ماجرا اهمیت ویژه ای داشت، برای اینکه برای اولین بار توجه افکار عمومی جهان را بشکل گسترده ای به خانواده رن ژنگفی، ساختار مدیریتی هوآوی و جایگاه این شرکت در روابط چین و غرب جلب کرد.
ماجرای منگ وانژو همینطور نشان داد که در عصر اقتصاد جهانی، یک پرونده قضایی در ارتباط با یک مدیر شرکت فناوری می تواند به سرعت به مسئله ای میان دولت ها تبدیل گردد.
تحریم ها و جنگ بر سر تراشه
پس از تشدید فشارهای آمریکا، محدودیت های فناوری مقابل هوآوی به یکی از مهم ترین بخش های داستان این شرکت تبدیل شد.
هوآوی برای تولید خیلی از محصولات پیشرفته خود به زنجیره ای جهانی از فناوری ها، نرم افزارها و قطعات وابسته بود. در بین آنها، تراشه های پیشرفته جایگاه ویژه ای داشتند.
محدودیت های آمریکا دسترسی هوآوی به برخی فناوری ها و تجهیزات را دشوار کرد و همین مسئله شرکت را با یک چالش اساسی مواجه کرد: اگر یک شرکت بزرگ فناوری نتواند به مهم ترین فناوری های مورد نیاز خود دسترسی داشته باشد، چه طور می تواند به فعالیت ادامه دهد؟
پاسخ هوآوی تا حد زیادی با همان مسیری ارتباط دارد که شرکت از دهه های قبل شروع کرده بود: سرمایه گذاری بیشتر در مطالعه و توسعه و کوشش برای ایجاد زنجیره تامین داخلی.
به این ترتیب، فشار خارجی در مورد هوآوی فقط یک مشکل تجاری نبود؛ بلکه به قسمتی از پروژه گسترده تر چین برای رسیدن به استقلال فناورانه تبدیل شد.
هوآوی و مفهوم استقلال فناورانه
یکی از موضوعات مهمی که «خانه هوآوی» مطرح می کند، مفهوم استقلال فناورانه است.
کشوری که فناوری های کلیدی مورد نیاز خویش را از کشورهای دیگر وارد می کند، در وضعیت عادی امکان دارد از تجارت جهانی سود ببرد؛ اما اگر روابط سیاسی تغییر کند یا صادرات فناوری محدود شود، وابستگی می تواند به یک نقطه لطمه پذیر تبدیل گردد.
تجربه هوآوی این مسئله را به گونه ای ملموس نشان داد.
فشارهای آمریکا موجب شد چین بالاتر از گذشته به گسترش فناوری های داخلی توجه کند. بدین سبب داستان هوآوی را میتوان از زاویه ای دیگر، داستان تغییر نگاه چین به مفهوم امنیت اقتصادی دانست: امنیت دیگر فقط به ارتش و مرزها مربوط نیست؛ تراشه، شبکه ارتباطی، داده و فناوری نیز قسمتی از امنیت ملی محسوب می شوند.
یک شرکت یا تصویری از چین؟
شاید مهم ترین پرسشی که کتاب مطرح می کند این باشد که آیا هوآوی را باید فقط به عنوان یک شرکت دید یا به عنوان قسمتی از داستان بزرگ تر چین.
پاسخ به این سوال ساده نیست.
از یک سو، هوآوی یک شرکت عظیم با میلیونها کاربر و فعالیت بین المللی است که در بازار جهانی رقابت می کند و بخش مهمی از درآمد خویش را از فعالیتهای تجاری به دست می آورد.
از سوی دیگر، هوآوی در کشوری فعالیت می کند که نقش دولت و حزب کمونیست در اقتصاد و جامعه خیلی پررنگ است. همین مساله سبب شده است رابطه میان شرکتهای بزرگ فناوری و ساختار سیاسی چین همواره موضوع بحث و بررسی باشد.
«خانه هوآوی» دقیقا در همین نقطه جذاب می شود. کتاب تلاش می کند به جای نگاه کردن به هوآوی فقط از دریچه محصولاتش، این شرکت را درون ساختار اقتصادی و سیاسی چین قرار دهد.
داستانی در رابطه با قدرت
در نهایت، «خانه هوآوی» را میتوان کتابی در رابطه با یک شرکت دانست که کم کم به قسمتی از داستان قدرت تبدیل شد.
هوآوی از یک شرکت کوچک فروش تجهیزات مخابراتی در شنژن شروع کرد و در طول چند دهه به یکی از مهم ترین شرکتهای فناوری جهان تبدیل شد. این مسیر با رشد اقتصادی چین، گسترش تجارت جهانی، ظهور فناوری های ارتباطی جدید و در نهایت بالا گرفتن رقابت چین و آمریکا همزمان شد.
به همین دلیل، خواندن داستان هوآوی فقط برای کسانیکه به موبایل، 5G یا صنعت فناوری علاقه دارند جذاب نیست. این کتاب برای کسانیکه می خواهند بدانند چین چه طور به یک قدرت اقتصادی و فناورانه تبدیل شد نیز اهمیت دارد.
«خانه هوآوی» از دل داستان یک شرکت، پرسش های بزرگ تری را مطرح می کند: یک شرکت بزرگ در یک نظام سیاسی متفاوت چه طور رشد می کند؟ رابطه دولت و صنعت چه طور شکل می گیرد؟ چه زمانی فناوری از یک کالای تجاری به مسئله ای امنیتی تبدیل می شود؟ و در جهانی که تراشه ها، داده ها و شبکه های ارتباطی قسمتی از قدرت کشورها شده اند، مرز میان اقتصاد و ژئوپلیتیک کجاست؟
اوا دو برای پاسخ به این پرسش ها به سراغ تاریخچه هوآوی، زندگی رن ژنگفی، خانواده او، فرهنگ سازمانی شرکت و رویارویی آن با دولت آمریکا می رود. نتیجه، روایتی است که در آن سرنوشت یک شرکت با تحولات بزرگ تر چین و جهان درهم تنیده می شود.
شاید به این علت است که اهمیت «خانه هوآوی» تنها در شناخت گذشته یک شرکت نیست. این کتاب تلاشی است برای فهم دنیایی که در آن قدرت اقتصادی، فناوری و سیاست خارجی بالاتر از هر زمان دیگری به یکدیگر وابسته شده اند؛ دنیایی که در آن سرنوشت یک شرکت فناوری می تواند به مسئله ای در سطح روابط میان قدرت های بزرگ تبدیل گردد.
خانه هوآوی در این معنا، داستان یک شرکت چینی نیست؛ داستان دورانی است که در آن فناوری به یکی از مهم ترین میدان های رقابت بر سر قدرت جهانی تبدیل گشته است.
پایان
خوانندگان خبرآنلاین می توانند با بهره گیری از کد تخفیف khabar405 این کتاب را از وب سایت نشر روزنه با تخفیف ویژه خریداری نمایند.
لینک خرید کتاب
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان کیت هنری در مورد این مطلب