افتتاح هفته کتاب در روستای فرخ آباد
به گزارش کیت هنری، مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران ضمن اشاره به برنامه های سی وچهارمین دوره هفته کتاب، از اجرای نزدیک به دو هزار برنامه در سرتاسر کشور و اختصاص 10 میلیارد تومان برای طرح های فصلی خرید کتاب اطلاع داد و تاکید کرد که این رویداد مجالی برای شناسایی مشکلات صنعت نشر و انتقال آنها به سیاست گذاران است.
ریحانه اسکندری - نشست خبری سی وچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران، بامداد چهارشنبه ۲۰ آبان ماه، با حضور ابراهیم حیدری، مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران انجام شد. حیدری در این نشست ضمن تشریح برنامه های هفته کتاب با شعار «با کتاب گفت و گو کنیم»، از مشارکت بیشتر از ۷۰ نهاد و سازمان، برگزاری نزدیک به دو هزار برنامه در استانهای مختلف، اختصاص بخش عمده اعتبارات به فعالیتهای استانی و اجرای طرح های حمایتی برای کتاب فروشی ها اطلاع داد. وی همینطور درباره ی وضعیت صنعت نشر، دشواری های تأمین کاغذ، اختلاف آمارهای سرانه مطالعه و ضرورت توجه به کتاب خوانی در شهر و روستا توضیحاتی عرضه کرد.
کتاب و فرهنگ؛ بخشی از هویت تاریخی ایران ابراهیم حیدری در شروع این نشست با گرامی داشت یاد رهبر شهید، از او به عنوان شخصیتی کتاب خوان یاد کرد و اظهار داشت که بنا بر روایت یکی از دوستان نزدیکش، ایشان هر کتابی را که منتشر می شد مطالعه می کردند. حیدری همین طور یاد شهدای جنگ ۱۲ روزه و ۴۰ روزه، شهدای جنگ تحمیلی، سرداران و شخصیت هایی را که در جریان جنگ جان خویش را از دست دادند گرامی داشت و بطور ویژه از کودکانی یاد کرد که در مدارس و خانه ها به شهادت رسیدند.
او ضمن اشاره به جایگاه کتاب در تاریخ و فرهنگ ایران، گفت ایران کشوری است که با کتاب، فرهنگ و پیشینه تاریخی خود شناخته می شود. بگفته حیدری، حتی آغاز قرآن کریم با فرمان «اقرأ» نشان دهنده جایگاه خواندن و دانستن در فرهنگ دینی و تمدنی ماست.
مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران با اشاره به اینکه هفته کتاب بعد از نمایشگاه بین المللی کتاب تهران یکی از رویدادهای مهم حوزه نشر کشور محسوب می شود، تاکید کرد که این دو رویداد کارکرد یکسانی ندارند. نمایشگاه کتاب بیشتر بر عرضه و دسترسی مخاطبان به کتاب متمرکز است، اما هفته کتاب مجالی برای ترویج کتاب خوانی، توجه به مسایل صنعت نشر و ایجاد ارتباط میان نهادهای فرهنگی، ناشران، کتاب فروشان و مخاطبان شمرده می شود.
وی همینطور نقش رسانه ها را در این مورد مهم دانست و گفت رسانه ها باید ضمن بازتاب فعالیتها و برنامه های حوزه کتاب، مسایل و مشکلات این بخش را نیز مطرح کنند تا زمینه نقد، گفت و گو و اصلاح سیاستها فراهم گردد.
صنعت نشر از شرایط عمومی کشور جدا نیست حیدری ضمن اشاره به دشواری های صنعت نشر در سالیان اخیر اظهار داشت: نمی توان وضعیت کتاب و نشر را جدا از شرایط عمومی اقتصاد، سیاست و جامعه بررسی کرد. صنعت نشر نیز مانند سایر بخش ها از تحولات اقتصادی، تحریمها، جنگ و مسایل اجتماعی تاثیر می پذیرد و در دو سال قبل شرایط دشواری را پشت سر گذاشته است.
او توضیح داد که بخشی از این صدمه ها مستقیم و قسمتی دیگر غیرمستقیم بوده اند و مجموعه این عوامل بر فعالیت ناشران، کتاب فروشان و دیگر کنشگران حوزه نشر تاثیر گذاشته است. بگفته او، در چنین شرایطی برگزاری هفته کتاب به تنهایی نمی تواند مشکلات ساختاری این صنعت را برطرف کند، اما می تواند مجالی برای طرح مسایل و جلب توجه نهادهای مسئول باشد.
مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران با تاکید بر این که این مجموعه نقش تسهیلگر و هماهنگ کننده را بر عهده دارد، گفت بخش عمده برنامه های هفته کتاب بوسیله تشکل ها، انجمن ها، صنوف نشر و نهادهای فرهنگی اجرا می شود و سهم خانه کتاب در اجرای مستقیم برنامه ها کمتر از چهار تا پنج درصد است.
بگفته حیدری، خانه کتاب کوشیده است بجای تصدی گری، زمینه مشارکت مجموعه های مختلف را فراهم آورد و مسئولیت اجرای برنامه ها را به نهادهایی بسپارد که در حوزه های تخصصی خود فعالیت می نمایند. او اعلام نمود تابحال بیشتر از ۷۰ نهاد و سازمان برنامه هایشان را به دبیرخانه هفته کتاب عرضه کرده اند و در مجموع نزدیک به دو هزار برنامه از طرف دستگاه ها، نهادها و صنوف مختلف در این دوره برگزار می شود.
حیدری همین طور از برگزاری بیشتر از ۴۰ نشست تخصصی در سرای اهل قلم خبر داد؛ نشست هایی که مقرر است به موضوعات مختلف حوزه کتاب، نشر و کتاب خوانی بپردازند.
پوستر هفته کتاب افتتاح هفته کتاب در روستای فرخ آباد یکی از برنامه های متفاوت سی وچهارمین دوره هفته کتاب، برگزاری آئین افتتاحیه در یکی از روستاهای برگزیده جشنواره روستاها و عشایر دوستدار کتاب است. بر مبنای توضیحات حیدری، افتتاحیه این دوره روز شنبه در روستای فرخ آباد استان البرز برگزار می شود؛ انتخابی که بگفته او با هدف توجه بیشتر به ظرفیتهای فرهنگی خارج از مراکز استانها و شهرهای بزرگ انجام شده است.
مدیرعامل خانه کتاب با تاکید بر این که ایران فقط به تهران و شهرهای بزرگ محدود نمی گردد، گفت توجه به روستاها و عشایر و تقویت فعالیتهای فرهنگی در این مناطق باید بخشی از برنامه ریزی های حوزه کتاب باشد. او جشنواره روستاها و عشایر دوستدار کتاب و فعالیت باشگاه های کتاب خوانی را همچون تجربه هایی دانست که می توانند به گسترش فرهنگ مطالعه در مناطق مختلف کشور کمک کنند.
حیدری همین طور به ظرفیت بیشتر از سه هزار کانون فرهنگی و هنری مساجد در روستاها اشاره نمود و گفت این کانون ها می توانند در برگزاری مسابقات کتاب خوانی، معرفی کتاب، قدردانی از مروجان مطالعه و تقویت فعالیتهای فرهنگی نقش مؤثری داشته باشند. بگفته او، کتابخانه های مساجد فقط محل نگهداری و امانت کتاب نیستند، بلکه می توانند به پایگاه هایی اجتماعی و فرهنگی در روستاها تبدیل شوند.
او حفظ میراث فرهنگی روستاها را نیز از مسئولیت های مهم نهادهای فرهنگی دانست و تاکید کرد که فعالیت در حوزه کتاب باید با شناخت ظرفیت ها، سنت ها و خصوصیت های فرهنگی هر منطقه همراه باشد.
بیشتر از ۸۰ درصد اعتبارات هفته کتاب برای استانها حیدری در قسمت دیگری از سخنانش به برنامه های استانی هفته کتاب پرداخت و گفت بخش عمده ای از فعالیتهای این رویداد در استانها برگزار می شود. بگفته او، حدود ۸۰ درصد اعتبارات هفته کتاب به استانها اختصاص یافته است و تابحال حدود هزار و ۵۰۰ برنامه از طرف استانهای مختلف به خانه کتاب و ادبیات ایران رسیده است.
او ضمن اشاره به سازوکار تخصیص اعتبار توضیح داد که وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی استانداران را به عنوان رؤسای ستادهای هفته کتاب در استانها منصوب کرده و مدیران کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استانها نیز مسئولیت دبیری این ستادها را بر عهده دارند.
بر مبنای توضیحات حیدری، نیمی از اعتبارات درنظر گرفته شده برای استانها قبل از برگزاری برنامه ها پرداخت می شود و پرداخت نیم دیگر به عرضه گزارش عملکرد و بررسی برنامه های اجراشده بستگی دارد. این شیوه با هدف اطمینان از اجرای برنامه ها و ارزیابی عملکرد ستادهای استانی درنظر گرفته شده است.
مدیرعامل خانه کتاب همین طور از هماهنگی با شهرداری ها، سازمان تبلیغات اسلامی، نهاد کتابخانه های عمومی کشور، کانون های فرهنگی و هنری مساجد و دیگر مجموعه های فرهنگی برای برگزاری برنامه های هفته کتاب اطلاع داد و گفت مشارکت این نهادها می تواند به گسترده تر شدن فعالیتها و استفاده بهتر از ظرفیتهای موجود کمک نماید.
بزرگداشت رهبر شهید و کودکان میناب در برنامه های هفته کتاب حیدری در تشریح برنامه های ویژه این دوره، به برگزاری برنامه «امین زبان فارسی» برای بزرگداشت رهبر شهید اشاره نمود. این برنامه با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و جمعی از مسئولان فرهنگی برگزار می شود.
وی همینطور از اختصاص بخشی از برنامه های هفته کتاب به یاد کودکان شهید میناب اطلاع داد و گفت اختتامیه جشنواره داستان شش کلمه ای «به یاد فرشته های میناب» نیز در همین چارچوب برگزار می گردد. بگفته حیدری، نزدیک به ۱۶ هزار اثر از حدود ۳۹ کشور به این جشنواره رسیده است؛ آماری که نشان دهنده گستره مشارکت در این رویداد ادبی است.
از دیگر برنامه های پیشبینی شده در این دوره میتوان به تجدید میثاق با آرمان های امام راحل، تجلیل از کتابداران، برگزاری کارگاه های تخصصی، جایزه قلم زرین با حمایت انجمن قلم ایران، بزرگداشت شهدای لامرد و کودکان میناب و برگزاری برنامه هایی با تمرکز بر کتاب و کتاب خوانی در مجلس شورای اسلامی اشاره نمود.
همین طور مقرر است در استانهای مختلف، برنامه هایی با تمرکز بر ادبیات و کتاب اجرا شود و ظرفیتهای فرهنگی هر منطقه در برنامه ریزی های هفته کتاب مورد توجه قرار گیرد.
حیدری در جواب پرسشی درباره ی بازتاب شرایط جنگی کشور در شعار و پوسترهای هفته کتاب نیز توضیح داد که بخشی از برنامه های این دوره به همین مساله اختصاص دارد. بگفته او، روز سوم هفته کتاب به نام رهبر شهید نام گذاری شده و یکروز نیز به کودکان شهید میناب اختصاص یافته است. بنابراین، این موضوعات در برنامه های جانبی هفته کتاب مورد توجه قرار گرفته اند.
هفته کتاب قرار نیست همه مشکلات نشر را حل کند مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران در جواب پرسشی درباره ی میزان تأثیرگذاری هفته کتاب بر وضعیت کتاب خوانی و مشکلات صنعت نشر، تاکید کرد که نباید از این رویداد انتظار داشت به تنهایی همه مسایل این حوزه را برطرف کند.
وی خاطرنشان کرد سنجش میزان تأثیرگذاری برنامه های فرهنگی کار ساده ای نیست و نمی توان فقط با شمارش برنامه ها یا میزان مشارکت نهادها درباره ی موفقیت یک رویداد فرهنگی قضاوت کرد. بگفته حیدری، زیست بوم های فرهنگی در مناطق مختلف کشور متفاوت اند و برای ارزیابی فعالیتها باید فاکتورهای متناسب با هر منطقه را درنظر گرفت.
او با این وجود، اعلام برنامه از طرف بیشتر از ۷۰ نهاد و سازمان را نشانه ای از وجود دغدغه نسبت به کتاب و کتاب خوانی در مجموعه های مختلف دانست.
حیدری تاکید کرد رسالت هفته کتاب این نیست که تمام مشکلات نشر را حل کند؛ بلکه این رویداد باید مسایل را شناسایی و به سیاست گذاران منتقل کند. بگفته او، اگر مشکلات حوزه کتاب در جریان چنین برنامه هایی مطرح شود اما سیاست گذاران برای رفع آنها اقدامی نکنند، به این معناست که وظیفه خویش را به درستی انجام نداده اند.
وی همینطور بر ضرورت تداوم ارتباط میان کنشگران نشر، رسانه ها و نهادهای تصمیم گیر تاکید کرد و گفت طرح مشکلات باید به پیگیری و اصلاح سیاستها منجر شود، نه این که فقط در چارچوب چند نشست و برنامه باقی بماند.
ابراهیم حیدری اختصاص ۱۰ میلیارد تومان به طرح های فصلی خرید کتاب حیدری در قسمت دیگری از نشست به طرح های حمایتی از کتاب فروشی ها و خریداران کتاب اشاره نمود و گفت طرح های فصلی خرید کتاب با هدف دفاع از چرخه فروش کتاب و تقویت ارتباط میان مخاطبان و کتاب فروشی ها اجرا می شوند.
بگفته او، این طرح ها به دو شکل حضوری و مجازی قابل اجرا هستند و در قالب آن، خریداران از ۲۰ درصد یارانه معاونت امور فرهنگی بهره مند می شوند. این یارانه به شماره ملی خریداران اختصاص پیدا می کند و هدف آن کمک به خرید کتاب از کتاب فروشی های مشارکت کننده است.
مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران اعلام نمود نزدیک به ۶۰۰ ناشر و کتاب فروش برای حضور در این طرح نام نویسی کرده اند. وی همینطور گفت معاونت امور فرهنگی برای اجرای طرح های فصلی خرید کتاب ۱۰ میلیارد تومان اعتبار درنظر گرفته است.
حیدری ضمن اشاره به این که این اعتبار نسبت به سالیان گذشته افزایش پیدا نکرده، توضیح داد در صورت استقبال بیشتر مخاطبان و افزایش مشارکت کتاب فروشی ها، امکان افزایش اعتبار نیز وجود خواهد داشت. او شرایط اقتصادی و محدودیت های موجود را در تعیین منابع مالی مؤثر دانست و گفت با وجود این که این میزان اعتبار در شرایط کنونی جنگی کافی به نظر نمی رسد، باید محدودیت های مالی کشور را نیز درنظر گرفت.
اختلاف آمارهای سرانه مطالعه؛ مسئله ای فراتر از یک عدد موضوع سرانه مطالعه و اختلاف آمارهای پخش شده در این حوزه، یکی دیگر از محورهای نشست خبری بود. حیدری در جواب پرسشی درباره ی آمار مطالعه در ایران گفت پیمایش های مربوط به سرانه مطالعه به طور معمول هر چهار سال یک دفعه انجام می شوند و آمار در دسترس، حدود ۱۲ دقیقه و اندی را نشان داده است.
او ضمن اشاره به تفاوت آمارهای پخش شده از طرف نهادهای مختلف توضیح داد که نتایج پیمایش سازمان آمار امکان دارد با داده های پژوهشگاه متفاوت باشد و از نظر او، داده های پژوهشگاه اعتبار بیشتری دارند. با این وجود، پیمایش جدید هنوز به انتها نرسیده و نمی توان تا زمان تکمیل آن درباره ی رقم غائی اظهارنظر کرد.
مدیرعامل خانه کتاب با تاکید بر این که مقایسه آمار مطالعه در کشورهای مختلف نیز بسادگی امکانپذیر نیست، گفت تعریف مطالعه در نظام های آماری کشورها یکسان نیست. در بعضی کشورها، قرآن خواندن نیز در محاسبه میزان مطالعه لحاظ می شود و در بعضی دیگر، فعالیت در رسانه های اجتماعی یا خواندن مطالب در فضای مجازی امکان دارد در تعریف مطالعه قرار بگیرد.
بگفته حیدری، تفاوت در تعریف ها و شیوه های اندازه گیری سبب می شود نتوان اعداد پخش شده در کشورهای مختلف را بدون توجه به شیوه محاسبه با یکدیگر مقایسه کرد. از ین جهت، جهت بررسی وضعیت کتاب خوانی در ایران باید به روش انجام پیمایش، جامعه آماری و تعریف مورد استفاده از مطالعه توجه داشت.
فروش ۸۰۴ هزار جلد کتاب در هفته نخست نمایشگاه مجازی حیدری در قسمت دیگری از سخنانش به تجربه نمایشگاه مجازی کتاب اشاره نمود و گفت در هفته نخست برگزاری این رویداد، با وجود شرایط جنگی و محدودیت های اینترنتی، ۸۰۴ هزار جلد کتاب به فروش رسیده است.
او این میزان فروش را نشانه ای از تداوم تقاضا برای کتاب کاغذی دانست و توضیح داد که حتی در شرایط دشوار و با وجود محدودیت در دسترسی به اینترنت، بخشی از مخاطبان بازهم برای تهیه کتاب اقدام نموده اند.
تأمین کاغذ و مسئولیت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران در جواب پرسشی درباره ی گرانی کاغذ و نقش وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در تأمین آن گفت تأمین کاغذ بطور مستقیم از وظایف این وزارت خانه نیست، اما وزارت ارشاد در مواردی برای پیگیری مسایل ناشران و ایجاد ارتباط میان آنها و نهادهای بالادستی نقش واسطه و تسهیلگر را ایفا می کند.
بگفته حیدری، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در بعضی مواقع برای مساعدت با حل مشکلات ناشران و تأمین هزینه های مربوط نیز وارد عمل می شود، اما مسئولیت اصلی این وزارت خانه در حوزه نشر، همچون نظارت محتوایی، در قالب وظایف قانونی آن تعریف شده است.
وی در ادامه به ایجاد بستری در خانه کتاب برای ثبت قیمت کتاب ها اشاره نمود و گفت این پلت فرم با هدف شفافیت بیشتر در بازار نشر به راه افتاده است. بر مبنای این سازوکار، قیمت کتاب هنگام دریافت مجوز ثبت می شود و اطلاعات مربوط به قیمت می تواند به عنوان مرجعی جهت بررسی و مقایسه نرخها مورد استفاده قرار گیرد.
حیدری توضیح داد که چنین امکانی به مخاطبان کمک می نماید قیمت کتاب ها را رصد کنند و از طرف دیگر، می تواند به شفافیت بیشتر در بازار نشر و پیگیری تغییرات نرخها منجر شود.
وی همینطور ضمن اشاره به برنامه های وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در حوزه تحولات فناورانه و دسترسی به اطلاعات، گفت یکی از محورهای مورد توجه، بهبود دسترسی به اطلاعات و کوشش برای رفع اختلالات موجود در این مورد است.
هم اندیشی برای توسعه برنامه های هفته کتاب در خارج از کشور حیدری در جواب پرسشی درباره ی برنامه های در رابطه با هفته کتاب در خارج از ایران نیز گفت شرایط خاص و محدودیت های رفت وآمد، امکان فعالیت گسترده در این مورد را دشوار کرده است. با این وجود، هم اندیشی هایی با برخی کشورها انجام شده و تلاش می شود در حد ظرفیتهای موجود، برنامه هایی برای معرفی کتاب و ادبیات ایران در خارج از کشور دنبال شود.
سی وچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران با شعار «با کتاب گفت و گو کنیم» و با مشارکت نهادها، تشکل ها، ناشران، کتاب فروشان و مجموعه های فرهنگی در سرتاسر کشور برگزار می شود؛ رویدادی که برگزارکنندگان آن بر ترویج کتاب خوانی، تقویت مشارکت نهادهای فرهنگی و طرح مسایل و چالش های صنعت نشر تاکید دارند.
منبع: artkit.ir
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان کیت هنری در مورد این مطلب