آن چه در انتها موسیقی فجر گذشت
به گزارش کیت هنری، دبیر چهل ویکمین جشنواره موسیقی فجر در مراسم پایانی این جشنواره با تکیه بر این که این رویداد «آینه ای از وضعیت موسیقی کشور» است، از تمرکز ویژه بر موسیقی ایرانی، توجه به کودک و نوجوان، دقت در داوری آثار و ورود به بحث هوش مصنوعی به عنوان مهم ترین رویکرد های این دوره اطلاع داد.
به گزارش کیت هنری به نقل از ایسنا، مراسم پایانی چهل ویکمین جشنواره موسیقی فجر، امروز ۲۵ دی ماه با حضور سید عباس صالحی (وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی)، عبدالحسین خسروپناه (دبیر شورایعالی انقلاب فرهنگی)، مهدی شفیعی (معاون امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی)، رائد فریدزاده (رئیس سازمان سینمایی)، و محمد الهیاری (مدیرعامل بنیاد رودکی) در تالار وحدت برگزار شد.
در شروع این برنامه آرش امینی، دبیر جشنواره گفت: سال جاری این افتخار را داشتم که دبیری جشنواره بین المللی موسیقی فجر را بر عهده داشته باشم؛ جشنواره ای که به باور من و همکارانم صرفا مجموعه ای از اجراها و کنسرت ها نیست، بلکه آینه ای از تنوع، ظرفیت ها و پویایی موسیقی کشور و ویترینی از یک سال فعالیت موسیقایی ایران است. در راه برگزاری این دوره، سه اصل اساسی را همواره مدنظر داشتیم؛ نخست و مهم تر از همه، احترام به هنرمند؛ دوم، احترام به مخاطب؛ و سوم، توجه دقیق به کیفیت برگزاری برنامه ها.
او افزود: تلاش ما این بود هنرمندی که از هر گوشه کشور در جشنواره حضور می یابد، با امنیت، آسایش و احترام روی صحنه برود و مخاطبی که در سالن نشسته، موسیقی با کیفیت بشنود و احساس کند برگزارکنندگان برای او ارزش قائل بوده اند و با دقت، بهترین ها را انتخاب نموده اند. نگاه ما در این نوبت به شش گونه موسیقی معطوف بود که تعدادی از آنها پررنگ تر حضور داشتند. طبیعتاً مهم ترین بخش جشنواره به موسیقی ایرانی اختصاص داشت؛ چه در عرصه دستگاهی و چه در موسیقی نواحی و اقوام.
این هنرمند خاطرنشان کرد: موسیقی نواحی سال جاری حضوری بسیار پررنگ داشت؛ خصوصاً با عنایت به این که جشنواره هفدهم موسیقی نواحی بطور کامل برگزار نشد، یکی از ایده های ما این بود که در جشنواره فجر، گستره بیشتری از برنامه ها را به هنرمندان این حوزه اختصاص دهیم تا قسمتی از آن خلأ جبران شود. در کنار آن، موسیقی کلاسیک، موسیقی تلفیقی ایرانی و بخش های جنبی هم همچون سالهای گذشته اجراهای خودرا داشتند. اما بخشی که سال جاری توجه ویژه ای به آن داشتیم، موسیقی کودک و نوجوان بود. این بخش هم در عرصه سرود و هم در قالب اجراهای ویژه کودکان، با همکاری حوزه هنری در سالن سوره، در نوبت بامداد برگزار شد و با استقبال خیلی خوب دانش آموزان مدارس مختلف همراه بود.
امینی اظهار داشت: در طراحی این برنامه ها سعی کردیم برعکس روال معمول مدارس که بیش از سازهایی مانند گیتار یا برخی سازهای ضربی استفاده می شود، خردسالان را با سازهای بومی و اصیل ایرانی آشنا نماییم. گروههای حاضر با سازهایی چون سه تار، سنتور و کمانچه اجرا داشتند و اشعاری انتخاب شده بود که به نحوی با دستگاههای موسیقی ایرانی پیوند داشته باشد. امیدوار هستم با حمایت و سیاستگذاری مشخص در آینده، این مسیر ادامه پیدا کند تا از همین امروز برای تربیت نسل های آینده سرمایه گذاری شود و سلیقه شنیداری نسل نوجوان بالاتر از پیش با ریشه های ایرانی پیوند بخورد.
او درباره ی بخش داوری هم بیان نمود: در بخش داوری هم سال جاری در ۱۲ بخش مختلف، آثار مورد ارزیابی قرار گرفتند. هیأت داوران با دقت و وسواس فراوان تلاش کردند حقی از هنرمندی ضایع نشود. جایزه باربد که طی سالهای اخیر به یکی از بخش های مهم و تشویقی جشنواره تبدیل گشته، سال جاری هم به برگزیدگان حوزه های مختلف همچون موسیقی ایرانی، پاپ و کودک و نوجوان اهدا شد تا انگیزه ای برای ادامه فعالیت حرفه ای هنرمندان باشد.
آرش امینی افزود: از دیگر نکات قابل توجه این دوره، بخش ویژه ای بود که به مبحث هوش مصنوعی اختصاص یافت. با عنایت به گسترش استفاده از هوش مصنوعی در عرصه های مختلف از اقتصاد و آموزش گرفته تا سینما و موسیقی، و همینطور ورود آن به عرصه موسیقی ایرانی در حوزه هایی چون تنظیم، آهنگسازی و حتی ترانه سرایی، تصمیم گرفتیم در مراسم اختتامیه بخشی را به این مورد اختصاص دهیم. هدف ما جلب توجه هنرمندان به این پدیده و تاکید بر استفاده صحیح و آگاهانه از این تکنولوژی در راه خلاقیت و تولید هنری بود. در مجموع، تلاش ما در این نوبت آن بود که جشنواره موسیقی فجر تصویری جامع، دقیق و محترمانه از وضعیت امروز موسیقی کشور عرضه نماید و بستری فراهم آورد که هم هنرمند و هم مخاطب، هر دو احساس ارزشمندی و رضایت داشته باشند.
در ادامه از آلبوم موسیقی پاپ «۴۱ اثر»، که به اجرای ۴۱ خواننده با مبحث «ایران» اختصاص دارد، پرده برداری شد.
پس از آن از چهار پیشکسوت موسیقی نواحی همچون شمسی بهروز از چابهار، عاشور کلدی گرکزی از گلستان، خالد شفیعی کمنه ای از کرمانشاه و بهمن اسکینی از لرستان تقدیر گردید.
در ادامه بیانیه هیات داوران جایزه باربد در چهل ویکمین جشنواره بین المللی موسیقی فجر خوانده شد. در این بیانیه آمده بود: «پس از بررسی دقیق آثار عرضه شده در بخش های مختلف، بر این باور است که تنوع ژانرها و نگاههای موسیقایی حاضر در این دوره، تصویری واقع بینانه از وضعیت امروز موسیقی ایران عرضه می دهد؛ وضعیتی که هم زمان دارای ظرفیتهای باارزش هنری است و با چالش های ساختاری و اجرائی قابل توجهی هم روبروست.
موسیقی دستگاهی، ضمن آن که امید می رود در سیاستگذاری کلان موسیقی کشور این گونه، از حمایت های بیشتر و هدف مندتری در حوزه برگزاری کنسرت، تولید اثر و انتشار آلبوم برخوردار شود، خوشبختانه آثار عرضه شده در این نوبت عموماً سطحی قابل قبول و در مواردی شایسته تأمل داشتند. این امر نشان داده است که موسیقی دستگاهی ایران همچنان بر پشتوانه ای جدی از دانش، تجربه و سرمایه انسانی متکی است و در صورت فراهم شدن زمینه های حمایتی لازم، می تواند نقش مؤثرتری در حیات فرهنگی کشور ایفا کند.
موسیقی تلفیقی، آثاری که با تاکید بر عناصر موسیقی ایرانی و در ارتباط با زبان امروز موسیقی شکل گرفته اند، توانستند نمونه هایی قابل اعتنا از پیوند سنت و بیان نو عرضه کنند. این بخش نشان داد که موسیقی تلفیقی، در صورت پرهیز از سطحی نگری و برخورد سلیقه ای، می تواند به مسیری جدی و مؤثر در راه تحول موسیقی امروز ایران تبدیل گردد.
موسیقی پاپ، هیات داوران با تکیه بر اهمیت اینگونه پرمخاطب، بر این نکته اذعان دارد که بخش قابل توجهی از آثار عرضه شده، چه از نظر آهنگسازی و تنظیم و چه از حیث کیفیت صدای خوانندگان ــ که در بسیاری موارد فاقد آموزش حرفه ای و نظام مند بوده اند ــ با کاستی های جدی روبرو است. این وضعیت، بالاتر از آن که ناشی از کمبود استعداد باشد، نتیجه فقدان نظام آموزشی مؤثر، نبود معیارهای کیفی روشن و اشکالات ساختاری در چرخه تولید، ارزیابی و عرضه موسیقی پاپ است.
هیات داوران بر این باور است که موسیقی پاپ، با عنایت به گستره مخاطبان و تاثیر مستقیم آن بر ذائقه شنیداری جامعه، نیازمند بازبینی بنیادین در سیاستگذاری ها، پیشرفت آموزش تخصصی و ایجاد سازوکارهای حمایتی و نظارتی مؤثر است. امید است با اتخاذ تمهیدات لازم، این حوزه از وضعیت فعلی عبور کرده و به جایگاهی متناسب با ظرفیت ها و مسئولیت فرهنگی خود برسد.
داوران موسیقی خردسالان و نوجوان نسبت به تولیدات این بخش ابراز نگرانی جدی می کند. متاسفانه فقدان سیاست گذاری، نبود برنامه ریزی مدون و کمبود حمایت های ساختاری و هدفمند، سبب شده است این حوزه حساس و بنیادین، عملا به حال خود رها شود. بنابراین بخش قابل توجهی از خردسالان و نوجوانان کشور در معرض جریان پرشتاب آثاری کم ارزش و در مواردی حتی مخرب قرار گرفته اند؛ آثاری که نه با نیازهای تربیتی این گروه سنی همخوانی دارند و نه با هویت فرهنگی و موسیقایی ایران.
هیات داوران امیدوار است از امسال، با توجه ویژه ای که دبیر جشنواره در این نوبت نسبت به موسیقی کودک و نوجوان نشان داده و با استقبال قابل توجه مخاطبان از این بخش، زمینه ای فراهم گردد تا اینگونه ی مهم، با نگاهی علمی، آموزشی و مبتنی بر سازها و دستگاههای موسیقی ایرانی، بالاتر از پیش مورد توجه قرار گیرد. امید است توجه وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی و مدیران موسیقی کشور هم به شکل جدی معطوف به این حوزه شود با سیاستگذاری و حمایت مؤثر، مسیر اصلاح و پیشرفت موسیقی کودک و نوجوان هموار شود.
در بخش ترانه، هیات داوران با تکیه بر جایگاه تاریخی و فرهنگی ایران به عنوان یکی از کانون های مهم زبان و ادبیات در جهان، بر این نکته تصریح دارد که انتظار از ترانه سرایی در موسیقی امروز، هرچند نه در سطح و قالب شعر کلاسیک فارسی، حداقل بهره مندی از زبانی سنجیده تر، واژگانی وزین تر و معانی عمیق تر است. در عین حال، آثار بررسی شده در این بخش، عموماً از ضعف در انتخاب زبان، فقر مضمونی و اتکای بیش از اندازه به کلیشه های تکرارشونده رنج می بردند و پیوند مؤثری میان ترانه و موسیقی برقرار نمی کردند. بر این اساس، هیات داوران هیچ یک از ترانه های بررسی شده را شایسته احراز جایزه تشخیص نداد.
در پایان، هیات داوران امیدوار است با نگاهی جامع، منصفانه و آینده نگر به همه گونه های موسیقی، زمینه ای فراهم گردد که موسیقی ایران در تمامی شاخه های خود، امکان رشد، تنوع و پیشرفت کیفی پایدار را تجربه کند.»
پس از آن اسامی برنده های جایزه «باربد» اعلام گردید.
برگزیدگان بخش موسیقی پاپ:
جایزه آهنگساز برگزیده در موسیقی پاپ: میثم خدایاری برای آهنگسازی قطعه «اسم مستعار» در آلبوم «دریای طوفانی»
جایزه تنظیم کننده برگزیده در موسیقی پاپ: محمد حسین جعفری برای قطعه «درخشش عشق» در آلبوم «درخشش عشق»
جایزه خواننده برگزیده در موسیقی پاپ: محمود صالحی برای قطعه «باغ رویا» در آلبوم «از ایران نگذشتیم»
برگزیدگان بخش موسیقی تلفیقی:
جایزه آهنگسازی برگزیده در موسیقی تلفیقی: علی احمدیان برای آهنگسازی آلبوم «کشور پاییز»
جایزه تنظیم کننده برگزیده در موسیقی تلفیقی بطور مشترک: افشار نامور و علی امجدی برای تنظیم آلبوم «سئوگی نغمه لری» (دعوت از آقای علی امجدی برای حضور روی صحنه)
جایزه خواننده برگزیده در موسیقی تلفیقی: علی احمدیان برای خوانندگی آلبوم «کشور پاییز»
برگزیدگان بخش موسیقی سنتی:
جایزه آهنگساز برگزیده در موسیقی سنتی: نیما زاهدی برای آهنگسازی آلبوم «شب و بارون»
جایزه نوازنده برگزیده در موسیقی سنتی: امیدرضا هدایتی برای نوازندگی «ساز سنتور» در آلبوم «کنج پستوی خاطره ها»
جایزه خواننده برگزیده در موسیقی سنتی: علی اصغر اسماعیلی و حمیدرضا اسماعیلی برای خوانندگی در آلبوم «فانوس عشق»
آلبوم های برگزیده جایزه باربد:
جایزه آلبوم برگزیده در بخش موسیقی تلفیقی: افشار نامور و علی امجدی برای آلبوم «سئوگی نغمه لری»
جایزه آلبوم برگزیده در بخش موسیقی سنتی: نیما زاهدی برای آلبوم «شب و بارون»
همچنین یکی دیگر از بخش های این برنامه رونمایی از خواننده هوش مصنوعی «آوین» بود.
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان کیت هنری در مورد این مطلب