چالش های نمایشگاه مجازی کتاب!
کیت هنری: یک ناشر از چالش های بخشنامه ای نمایشگاه مجازی کتاب برای ناشران گفت؛ از زمان برگزاری و ابهام در هزینه های پست تا حضور پلت فرم های مجازی و جریمه نرسیدن کتاب. وی در نهایت خواهان تجدید نظر در خیلی از مسایل شد.
به گزارش کیت هنری به نقل از خبر آنلاین به نقل از ایسنا، جمال خداپناهی، مدیر انتشارات بهنام درباره ی نمایشگاه مجازی کتاب تهران اظهار نمود: به تبع روزگاری که بر کشورمان گذشت و کسب وکارها تعطیل شد، شاید روزگار بدتر از تمامی بر صنعت نشر گذشت؛ حدود ۵۰ روز دفاتر نشر، توزیع کنندگان و کتابفروشان تعطیل شدند و زمینه های اینترنتی نیز بسته شدند که همه این ها شرایط خاصی را ایجاد کرده است. در ابتدا باید بگویم معتقدیم معاونت فرهنگی وزارت ارشاد، آقای دکتر جوادی دلسوز ناشران است و در دوره قبل تصدگری این را ثابت کرده و حالا در وضعیت بحران قرار گرفته است. از این بابت که نمایشگاه مجازی را برای ناشران فعال کردند، تشکر می نماییم.
آیین نامه هایی که سردرگمی آورده اند
او سپس با اشاره به مجری نمایشگاه کتاب یعنی خانه کتاب و ادبیات ایران، اظهار داشت: سال جاری هفتمین دوره نمایشگاه مجازی است؛ در واقع قبل تر شش دوره نمایشگاه مجازی برگزار شده است. ازاین رو یک چیزهایی تعریف مشخصی دارد اما امروز بخشنامه نمایشگاه مجازی را که می بینید گاهی بعضی چیزها مفهوم خیلی واضح و مشخصی ندارد و سردرگمی بوجود می آورد.
انتخاب زمان بد برای برگزاری نمایشگاه کتاب
این ناشر سپس با اشاره به زمان برگزاری نمایشگاه مجازی کتاب (۲۶ اردیبهشت تا دوم خرداد) اظهار داشت: پس از تعطیلی و به هم ریختن کسب وکارها و تورمی که بر کشور حاکم شده، طبیعتا جیب ها خالی است. متاسفانه قشر کتاب دوست همیشه کمتر پول دارد و امکان خرید کتاب برای شان مقدور نیست. بازه زمانی که برای نمایشگاه انتخاب شده بگونه ای نیست که حتی مستمری بگیران و حقوق بگیران نیز حقوق شان را دریافت کرده باشند. قاعده بر اینست که در آخر ماه حقوق افراد را واریز نمایند که دو روز بعدش نمایشگاه تمام می شود. می شد زمان برگزاری نمایشگاه را مدیریت و زمان بهتری انتخاب نمود.
او افزود: تصور اینست اگر نمایشگاه مجازی از شروع ماه شروع می شد حداقل مردم برنامه ریزی ای برای بودجه شان می کردند که چقدر پول داریم و چقدر می توانیم کتاب بخریم، آن هم با این قیمتها که خودمان هم متحیر هستیم.
این ناشر همینطور اظهار نمود: در حالت معمول بهمن و اسفند می دانستیم در اردیبهشت نمایشگاه برگزار می گردد پس برنامه ریزی می کردیم تا تعدادی کتاب جدید منتشر نماییم یا تعدادی را تجدید چاپ نماییم اما سال جاری تعطیل بودیم. اول اردیبهشت به ما گفتند، آخر اردیبهشت نمایشگاه کتاب است. اگر ناشری کتاب جدید منتشر کند، اعلام وصولش به نمایشگاه نمی رسد. اگر نمایشگاه بصورت حضوری باشد کتاب را چاپ می کنید، روی میز می گذارید که کتاب جدید چاپ کردیم یا آگهی می کنید که کتاب جدید است اما الان دستمان از تمامی جا کوتاه است و دخالتی در سامانه نداریم که بتوانیم کتابمان را وارد نماییم. پس کتاب جدید و تجدید چاپ در نمایشگاه متنفی است چون اعلام وصول حجمی از کتاب ها که از اول سفندماه انتشار یافته به ارشاد و خانه کتاب، خودش یک کار است.
خداپناهی با اشاره به افزایش قیمت ملزومات چاپ اظهار داشت: قیمت کاغذ به عدد عجیب و غریبی رسیده است. قیمت خدمات چاپ نیز تا دوبرابر و گاه چهاربرابر افزوده شده است. با این شرایط ناشر کتاب را برای برگزاری نمایشگاه مجازی تولید کرده است که بتواند مستقیما بفروشد و سودی حاصل کند اما در نمایشگاه مجازی دیده نخواهد شد. زمان برگزاری یک طرف و این که کتاب جدید وجود ندارد مبحث دیگری است.
سهم ارشاد ۲۰۰ هزار تومان
او با اشاره به گرانی کتاب و تخفیف ۱۵ درصدی ناشران برای خریداران کتاب، اظهار داشت: همراهی ای که خانه کتاب با خریدار کتاب می کند ۱۰ درصد از ۲ میلیون تومان در واقع ۲۰۰ هزار تومان است، ۱۵ درصد هم سهم ناشر است. ۱۰ درصد سهم خانه کتاب تا سقف ۲ میلیون تومان است.
کارمزد برای انجام وظیفه!
این ناشر همینطور با اشاره به وظایف خانه کتاب، اظهار نمود: برگزاری جشنواره ها، نمایشگاه کتاب حضوری و مجازی و طرح های فصلی کتابفروشان و دیگری اعلام وصول هایی را که انجام می دهیم و در سامانه خانه کتاب قرار می دهند. خانه کتاب سال جاری در وهله اول نام نویسی از ما ۵ درصد کارمزد و حق عمل کاری خواست. تا نمایشگاه چهارم چیزی بعنوان کارمزد وجود نداشت. در نمایشگاه پنجم درست سر بزنگاه که می خواستیم وجوهات فروش کتاب را دریافت نماییم گفتند، باید این قرارداد را امضا کنید تا پول تان را بدهیم. اتفاقی که جای بحث نداشت. آنها هم اهل گفتگو با صنف نبودند و ۳ درصد کارمزد گرفتند. نهاد دولتی چرا برای کاری که جزو وظایفش است، کارمزد دریافت می کند؟ در نمایشگاه ششم هم همین صورت گرفت. درست زمانی که فروش انجام شد، قرارداد حق العمل کاری آمد آن هم ۳ درصد. گویا این مساله مقبول واقع شده است. سال جاری در آغاز امر ۵ درصد تعیین شد که اگر قبول نکنید امکان حضور در نمایشگاه را ندارید.
وی در ادامه اشاره کرد: به غیر از ۱۵ درصدی که به خریدار تخفیف می دهم، ۵ درصد هم قرار بود به خانه کتاب بابت زحمتی که می کشد پرداخت نماییم که لطف کردند یک درصد کم کردند اما اصل مبحث برقرار است. در واقع نهاد ذی ربط از من تولیدکننده ۴ درصد می گیرد تا کاری را که جزو تعریف ساختارش است، انجام دهد.
بالاخره هزینه پست چقدر است؟
این ناشر سپس با انتقاد از بخشنامه مرتبط یا پُست اظهار نمود: اداره پست بسته حمل و نقل می کند، بسته تعریف واضحی دارد آن هم کیلو است، یعنی وزن بسته. اداره پست به یک پاکت ۱۰۰ گرمی هم می گوید بسته، به کالای ۵ کیلویی نیز می گوید بسته که هزینه ۱۰۰ گرم با هزینه ۵ کیلو متفاوت می باشد. در بخشنامه برگزاری نمایشگاه مجازی گفته شده، بسته سوم به عهده ناشر است. مسؤلان متوجه این بند نشدند که بعید می دانم یا این بی توجهی برای چیست. ما با یک بسته رو به رو نیستم، ما با وزن سروکار داریم. شفاف بفرمایند به ازای هر کیلو ناشر چقدر باید پرداخت کند تا من ناشر تکلیف خودرا بدانم.
وی در ادامه توضیح داد: امروز هزینه ارسال هر کیلو ۸۰ هزار تومان است که ۴۰ درصد اداره پست تخفیف داده، ۳۰ درصد بر عهده ناشر است و ۳۰ درصد را هم وزارت ارشاد تقبل کرده است. در بخشنامه بسته سوم تماماً به عهده ناشر است یعنی اگر خریداری از یک ناشر یک کتاب را بار اول خرید، هزینه ارسال به روالی است که گفته شد. برای دومین بار نیز همچنین است، اما بار سوم اگر ۱۰ کتاب هم خرید که وزنش شد ۳ کیلو، عین هزینه ۳ کیلو را باید بدهد.
این فعال فرهنگی با تکیه بر این که تخفیف پست بصورت نامفهومی در بخشنامه قرار داده شده است، اظهار داشت: اصلا مشخص نیست با چه چیزی سروکار داریم، حداقل ۱۹ درصد معلوم است. سال قبل هزینه پست هر کیلو کتاب کمتر از ۲۰ هزار تومان بود. یک پاکت که کتاب را در آن می گذاشتیم حدود ۴ هزار تومان بود و یک کارتن حدود ۴ هزار تا ۴ هزار و ۵۰۰ تومان که چند کتاب در آن قرار می دادیم. امروز قیمت پاکت بین ۱۷ تا ۲۳ هزار تومان است، قیمت کارتن بین ۲۵ تا ۳۰ هزار تومان، یک بسته نوار چسب پهن حدود ۲۰۰ تا ۴۰۰ هزار تومان شده است. درنظر بگیرید قیمت کتابی ۳۰۰ هزار تومان است و ناشر مقرر است فقط همان کتاب را برای خریدار بفرستد. با فرض این که هزینه پست برای من ناشر ۳۰ درصد از ۸۰ هزار تومان است که حدود ۲۴ هزار تومان می شود. میانگین قیمت پاکت را ۲۰ هزار تومان می گذاریم که با هزینه های دیگر حدود ۵۰ هزار تومان تمام می شود. ۵۰ هزار تومان، یک ششم ۳۰۰ هزار تومان است که حدود ۱۷ درصد می شود، ۱۹ درصد هم تخفیف باید بدهم، یعنی حدود ۳۶ درصد هزینه برای ارسال کتاب ۳۰۰ هزار تومانی تقبل کنم. قیمت پاکت و کارتن و چسب و... که تقصیر خانه کتاب نیست اما چرا پست را بصورت واضح نمی فرمایید که ناشر برای یک کیلو محموله کتاب باید اینقدر پرداخت کند، برای دو کیلو آنقدر. امیدوارم خوانشم از بخشنامه اشتباه باشد اما برای من این مفهوم را دارد که هزینه پست بسته سوم را باید بدهم یعنی نه ۴۰ درصد تخفیف پست وجود دارد و نه ۳۰ درصد سهم خانه کتاب پس باید ۸۰ هزار تومان هم هزینه بدهم. این هم داستان پست است که واضح بیان نشده است.
او به اشاره به تاریخ سه شنبه، ۲۲ اردیبهشت بیان نمود: هنوز پنل ناشران کار نمی کند و من ناشر نمی توانم کتاب هایم را در سامانه خانه کتاب ببینم و آنها را اصلاح کنم. این سامانه از شنبه (۱۹ اردیبهشت) کار نمی کند و می فرماید که امیدوارم تا آخر شب باز شود. چهار روز دیگر (شنبه، ۲۶ اردیبهشت) هم نمایشگاه انجام می شود. پنلی که نمایشگاه هفتم آنهاست چرا کار نمی کند؟
او همین طور درباره ی حضور همزمان ناشران و کتابفروشان نیز با اعلان اینکه حضور همزمان آنها تداخل دارد، اظهار داشت: کتابفروش حق دارد کتابی را که از من ناشر سال ها پیش خریده و در قفسه اش مانده با قیمت قبل بفروشد. یعنی کتابفروشی چون آدم منصفی است، کتاب را با قیمت بطورمثال ۳ سال پیش که خریده بفروشد. اشکالی ندارد چون او پولش را داده و منافاتی ندارد. اما زمانی که من ناشر با کتابفروش کنار هم قرار می گیریم ممکنست کتاب هزار صفحه ای را با قیمت ۲ میلون تومان عرضه کنم درحالی که کتابفروش همان کتاب را یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان عرضه نماید. خریدار کدام را ترجیح می دهد؟ واضح است از کتابفروش خرید می کند. یعنی فرصت این که که من ناشر بتوانم در این وانفسا به نقدینگی برسم تا کاغذ سه ورقی ۵ میلیون تومانی بصورت نقدی بخرم و کتاب تولید کنم از من گرفته می شود. جالب است تا جایی که می دانم کتابفروش ها را با ما همراه نکرده اند و در نمایشگاه مجازی کتابفروشان نیستند اما کس دیگری هست، پلت فرم های دیجیتال.
ناشر نمی تواند پلت فرم دیجیتال می تواند
او با اشاره به محدودیت عرضه کتاب ها برای ناشران اظهار داشت: در ابتدا قرار بر این بود کتاب های پخش شده از سال ۱۴۰۲ در نمایشگاه ارائه شود که الان کتاب های پخش شده از ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵ شده است یعنی دو سال به آن اضافه کردند. در نخستین دوره برگزاری نمایشگاه مجازی کتاب بازه زمانی کتاب ها ۱۰ سال بود که در دوره های بعد ۷ سال شد و سال جاری نمی دانم با چه ادله ای به حدود ۵ سال رسیده اند، ۵ سالی که اتفاقا با حوادث که در کشورمان رخ داد تولید کتاب کم شد یعنی عنوان های جدید کم است.
خداپناهی در ادامه با اشاره به حضور پلت فرم های دیجتال در نمایشگاه مجازی کتاب بیان نمود: پلت فرم ها امکان عرضه کتاب های من ناشر را که برای ۱۵ سال قبل است دارند، اما خود من نمی توانم کتاب های ۵ سال پیش ترم را عرضه کنم! این تناقض و دوگانگی قابل توجیه نیست. این پلت فرم های دیجیتال ناشر نیستند بلکه کتاب های ما را بصورت دیجیتال عرضه می کنند. آنها کتابفروشان دیجیتال هستند که کتاب های ما را با قیمت کمتر دارند و این مساله می تواند خریدار را از ناشر دور کند.
این ناشر در جواب این که در نمایشگاه مجازی طبق اعلام خانه کتاب هم ناشران و هم کتابفروشان حضور دارند اظهار داشت: در تلویزیون و شبکه خبر این آگهی را دیدم اما کتابفروشان نام نویسی نکردند و نام نویسی برایشان بسته شده است که این مساله منافات دیگری است. تا جایی که می دانم کتابفروشان نام نویسی نکرده اند اما در آگهی تلویزیون آمده است. کتابفروشان فیزیکی را حذف کرده و به جایش کتابفروشان دیجیتال را آورده اند. جنگی نیست، آنها محصول ما را می فروشند و همکاران ما هستند اما همه این ها تناقض است. بیایند درباره ی حضور پلت فرم های دیجیتال که در واقع کتابفروش دیجیتال هستند توضیح دهند. اگر ناشری صرفا کتاب دیجیتال چاپ می کند یا در کنار کتاب کاغذی به هر علت کتاب دیجیتال دارد موضوعش فرق می کند.
جریمه ۴ برابری تأخیر
خداپناهی سپس درباره ی چالش دیگر بخشنامه نمایشگاه مجازی کتاب توضیح داد: سال قبل نمایشگاه مجازی کتاب همزمان با نمایشگاه حضوری برگزار شد و هر دو در اردیبهشت به پایان رسیدند. اما دریافت وجوه فروش کتاب ها تا شهریور طول کشید یعنی چهار ماه طول کشید که با ما تسویه حساب کنند. سال جاری بندی در بخشنامه وجود دارد که می گوید اگر خریدار کتابی را از من ناشر بخرد و به هر علت کتاب را ندهم یا تحویل نگیرد، تا ۴ برابر قیمت کتاب من را جریمه می کنند و تا کتاب به دست خریدار نرسد پول فروش دیگر کتاب ها را واریز نمی کنند. یعنی برای کتاب نرسیده، چهار برابر جریمه می کنند اما اگر خانه کتاب پول فروش ما را بجای ۱۰ روز، دو ماه بعد داد صدایی نداریم و کسی به حرف ما گوش نمی دهد کما این که پارینه کسی به حرف ما گوش نداد و بارها تماس گرفتیم و کسی جواب نداد.
خداپناهی در آخر اظهار داشت: برگزاری نمایشکاه مجازی کتاب چه برای ناشر، چه برای کتابفروش و چه برای پلت فرم دیجیتال امر میمون و مبارکی است. دوست داریم نمایشگاه مجازی برگزار گردد. بارها و بارها کتاب هایم را برای نقاطی از ایران ارسال کرده ام که حتی اسم شهر را نمی دانستم و نشنیده بودم چه رسد به نام روستا. خوشحالم کتاب را با تخفیف از من بخرد و کتاب به دستش برسد اما در این وانفسا که ناشر دور از جان همه نفس های آخر را می کشد و هر روز ضعیف تر و ضعیف تر می شود و از پول انبار مصرف می کند و نمی تواند کتاب جایش بگذارد با این اوصاف نمایشگاه برگزار می نماییم. فکر می کنم تجدید نظری شود و نگاه باردیگر ای به بسیاری از موضوعات بیندازیم.
منبع: كیت هنری
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان کیت هنری در مورد این مطلب