ArtKit کیت هنری

سرنوشت كودكان سینمای ایران

سرنوشت كودكان سینمای ایران روح الله زمانی چنان در «خورشید» خوش درخشید كه توانست جایزه «مارچلو ماسترویانی» ویژه بهترین بازیگر نوظهور جشنواره ونیز را از آن خود كند. شمیلا شیرزاد دیگر بازیگر نوجوان فیلم «خورشید» كه به همراه مجیدی مجیدی به نمایندگی از روح الله برای دریافت جایزه روی صحنه اختتامیه جشنواره ونیز رفت در قسمتی از صحبت هایش اظهار داشت: «از آقای مجیدی و سینما تشكر می كنم كه رویاهایمان را به ما بازگرداند». اما آیا واقعا سینما چنین با دل رحمی و ملاطفت با كودكانش برخورد كرده است؟



به گزارش کیت هنری به نقل از ایسنا، «ابتکار» در ادامه نوشت: از آنجایی که سینما آینه ای از زندگی است، نمی توان آنرا بدون حضور کودکان تصور کرد. از آنجایی که کودکان و نوجوانان چندان فرصتی برای آموزش بازیگری در عمر خود نداشته اند، طبیعی است که خیلی از آنها نابازیگرانی هستند که از قضا استعداد فراوانی داشتند و توانستند با بازی در یک فیلم چشم ها را به خود خیره کنند. یکی از کارگردان هایی که توانایی بالایی در بازی گرفتن از کودکان و نوجوانان نابازیگر دارد، مجید مجیدی است. نقش پررنگ کودکان در فیلم های «بچه های آسمان»، «رنگ خدا»، «آواز گنجشک ها» و حالا هم «خورشید». از همان زمان که آخرین فیلم مجیدی در جشنواره فجر اکران شد، بازی کودکان و نوجوانان این فیلم بسیار مورد ستایش منتقدان قرار گرفت. حالا روح الله زمانی، بازیگر این فیلم، توانسته در جشنواره ونیز، جایزه «مارچلو ماسترویانی» (جایزه ویژه بهترین بازیگر نوظهور) را از آن خود کند. از آنجایی که روح الله به سبب مثبت شدن تست کرونایش نتوانست همراه گروه فیلم در جشنواره ونیز حاضر شود، شمیلا شیرزاد، دیگر بازیگر فیلم، به همراه مجیدی برای دریافت جایزه روح الله روی صحنه رفتند. شمیلا هنگام دریافت جایزه اظهار داشت: «من و امثال روح الله تمام زندگی مان را در خیابان دست فروشی کرده ایم. من تا یک سال پیش در مترو و خیابان دست فروشی می کردم. از آقای مجیدی و سینما تشکر می کنم که رویاهایمان را به ما بازگرداند». اما آیا واقعا سینما با کودکانش اینچنین مهربان است؟

دهه ۶۰ و ۷۰ دهه های طلایی سینمای کودک بودند. فیلم های بسیاری در این دو دهه با محوریت کودکان و نوجوانان ساخته شد. «رابطه»، «پرنده کوچک خوشبختی»، «بچه های آسمان»، «خواهران غریب»، «بچه های ابدی»، «خانه دوست کجاست؟» و بسیار فیلم های دیگر بازیگران کودک و نوجوانی داشتند که بعد از یک یا چند فیلم در دنیای سینما گم شدند. به این بهانه نگاهی انداختیم به سرگذشت بعضی از این کودکان.

«قصه های مجید» به کارگردانی هوشنگ مرادی کرمانی یکی از پرطرفدارترین سریال های کودک و نوجوان در سال های دهه هفتاد بود که مهدی باقربیگی نقش «مجید» را در آن ایفا میکرد. باقربیگی یکی از بازیگران درخشان آن سال ها بود که پس از شهرت در این سریال از دنیای بازیگری فاصله گرفت و تا سال ها خبری از حضور وی در سینما و تلویزیون نبود. بعد به دنیای سیاست پیوست و در سریال «زنده رود» بازی کرد اما دیگر به صورت جدی در سینما نبود.

حتما به خاطر دارید که کودکی در یک مسابقه دو شرکت کرد تا نفر دوم شود و جایزه اش را که یک جفت کتانی بود به خواهرش بدهد. علیِ فیلم «بچه های آسمان» را همه ما به یاد داریم، فیلمی که سینمای ایران را برای نخستین بار به جمع ۵ فیلم نهایی اسکار بخش غیرانگلیسی زبان رساند. هاشمیان با اعلان اینکه پس از «بچه های آسمان» تنها در یک فیلم کوتاه بازی کرده است، وی در گفت وگویی به اتفاقاتی که برایش پیش آمد و موجب کم شدن علاقه اش به سینما شد، اشاره نمود و اظهار داشت: می خواستم به هنرستان صدا و سیما بروم که به خاطر یکسری لج و لجبازی ها نشد و مدیرمان تایید نکرد. به شرکت های تولید فیلم می رفتم که آنها هم من را سرکار می گذاشتند. بازیگری را دوست داشتم و معتقد بودم در خونم است و استعداد ذاتی من بود. یکبار هم در شبکه ۳ آشنا پیدا کردم و پیش بیژن بیرنگ رفتم که او من را به مسعود رسام معرفی نمود و در نهایت هم هیچ اتفاقی نیفتاد. روزی هم به «سیما فیلم» رفتم و با یک بازیگر مطرحی صحبت کردم که او بدجوری من را ضایع کرد و گفت دلیل نمی گردد یک فیلم بازی کرده ای و دیگر بازیگر شده ای. آن موقع ۱۵، ۱۶ سال داشتم و در سن بلوغ بودم و به بدنسازی هم می رفتم که این صحبت آن بازیگر برایم خیلی سنگین بود و از این حرفه متنفر شدم. از آن به بعد هیچ گاه پی بازیگر شدن را نگرفتم و حتی جایی می رفتیم از دوستانم می خواستم نگویند بازیگر «بچه های آسمان» هستم.

یکی از آثار تلخ سینمای ایران فیلم تحسین برانگیز بیضایی بود. «باشو، غریبه کوچک» که هنوز هم دیدن آن خالی از لطف نیست. اما باشو، همان غریبه کوچک سختی کشیده، امروز از سر بیکاری سیگار می فروشد. پسرک اهوازی روز گذشته، با آن همه شهرتی که برای بازی در یک فیلم آن هم در غربت کسب نمود، این روزها در زادگاهش غریبه است. عدنان عفراویان، غریبه کوچک اهوازی سینمای ایران با کمک کارگردان فیلمش یک دفعه خوش درخشید اما چون حرفه و خاستگاه اجتماعی اش چیز دیگری بود، دیگر نتوانست فرصت حضور روی پرده سینما را به دست بیاورد و به تدریج تنها به یک خاطره تبدیل شد.

یکی دیگر از نوستالژی های مهم و موثر دهه ۶۰ که شاید خاطرات تلخ جنگ را مرور می کرد ولی دلچسب بود، سریال پرمخاطب «گل پامچال» بود. چهره سبزه و چشمان جست وجوگر و اشکبار دختری رنج کشیده و سختی دیده جنوبی که دستیاری مشکی به سر پیچیده بود یادآور لیلای گل پامچال است. ستاره جعفری، بازیگر نقش لیلا، تنها همین یک تجربه بازی را در کارنامه هنری اش ثبت کرده است. آن زمان که سریال را بازی کرد ۱۲ ساله بود.

دو بازیگری که حسابی برای کودکان دهه ۶۰ خاطره ساز شدند، خواهران دوقلوی فیلم «خواهران غریب» بودند. فیلمی که سال هاست در روز مادر از تلویزیون پخش می شود و هنوز رنگ و بوی خاص خودرا دارد. الهه و الهام علی یاری، خواهران غریبی که نقش دخترهای خسرو شکیبایی را بازی می کردند حالا دیگر دختران جوانی شده اند ولی همچنان در دنیای بازیگری غریب هستند.

بابک احمدپور، بازیگر فیلم تحسین شده «خانه دوست کجاست؟» به کارگردانی عباس کیارستمی، در زمان ایفای نقشش در این فیلم یک کودک دبستانی بود. وی در این فیلم بازی فوق العاده ای را ارائه داد و حتی مورد توجه منتقدان مطرح جهان قرار گرفت. گادفری چشر منتقد فیلم اهل آمریکا در توصیف باورپذیری نقش آفرینی احمدپور در فیلم «خانه دوست کجاست؟» نوشت: «این پسر (بابک احمدپور) واقعاً بر این باور بود که اشتباهی دفتر کودک دیگری را برداشته است. این واقعیت است. اگر شما با فیلم رابطه قلبی برقرار می کنید به این علت است که هر لحظه در کنار این کودک واقعی است. او به هیچ عنوان بازی نمی کند». احمدپور دیگر در هیچ فیلم و سریالی ایفای نقش نکرد، در سال ۱۳۹۷ فیلمی مستند با عنوان «درخت زندگی» ساخته شد که در این فیلم برادران احمدپور بعد از گذشت بیش از ۳۰ سال از نقش آفرینی در «خانه دوست کجاست؟» درباره تجربه بازیگری شان در آن فیلم صحبت می کنند. بابک احمدپور که در زمان ساخت مستند «درخت زندگی» در یک مرکز خرید در شمال تهران کارگری می کند.

اما بعضی از کودکان نیز اقبال شان بلند بود که توانستند در سینما باقی بمانند، البته وجود اقوامی در سینما هم در این امر بی تاثیر نبود، شاید همین اتفاق هم در قرار گرفتن آنها در راه بازیگری کمک شان کرد و هم شانس مضاعفی برای دیده شدن به آنها داد.

لیلا حاتمی را همه به خوبی می شناسیم و می توان گفت در بین بازیگرانی که از کودکی کار خودرا آغاز نموده اند از همه شناخته شده تر است و به افق های پرفروغ تری در کار خود رسیده است. لیلا حاتمی از حمله بازیگرانی است که بواسطه پدرش وارد سینما شد و در سن بسیار کمی در فیلم پدر نقش آفرینی کرد. جالب است بدانید وی در نخستین حضور خود، با موهای کوتاه در نقش یک پسر ظاهر شد و در ۱۲ سالگی نقش کودکی کمال الملک را در فیلم کمال الملک ایفا کرد.

باران کوثری هم در خانواده ای سینمایی به دنیا آمد. مادرش رخشان بنی اعتماد همچون مهم ترین کارگردانان زن سینمای ایران و پدرش جهانگیر کوثری از تهیه کنندگان نام آشنا است. او هم نخستین حضورهای خود در سینما رابه واسطه خانواده اش تجربه نمود. بهترین بابای دنیا ساخته داریوش فرهنگ، اولین تجربه بازیگری اوست. نقش آفرینی های بعدی وی تا سال ۱۳۸۰ به بازی در فیلم های مادرش اختصاص دارد. در واقع ۶ ساله بود که بواسطه پدر و مادرش در فیلم «بهترین بابای دنیا» به کارگردانی داریوش فرهنگ در سال ۷۰ بازی کرد، همان سال در فیلم «نرگس» مادرش نیز بازی کرد و تا مدت ها بازیگر فیلم های بنی اعتماد بود. او به مرور با بزرگتر شدن، نقش های مهم تری بازی کرد. در «زیر پوست شهر» نقش مکمل داشت و در «روزگار ما» یکی از جوانان فعال فیلم بود. بالاخره در «داستان های جزیره» و پس از آن «برگ برنده» سیروس الوند وی در نقش اول و قهرمان فیلم ظاهر شد.

ترلان پروانه، علی شادمان، ارسلان قاسمی، مهراوه شریفی نیا، علیرضا جعفری و غزل شاکری همچون بازیگرانی هستند که توانستند حضور خودرا از کودکی تا امروز در سینما حفظ کنند.

اما شاید باید به حضور کودکان در سینما و تلویزیون بیش از پیش دقت کرد چونکه فردی که سینما را تجربه کند، دیگر طعم جذابش را فراموش نخواهد کرد و در صورت عدم حمایت گرفتار سرخوردگی های فراوان خواهد شد.




1399/06/24
14:05:20
5.0 / 5
169
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
نظر شما در مورد این مطلب
نام:
ایمیل:
نظر:
سوال:
= ۹ بعلاوه ۲
ArtKit کیت هنری
artkit.ir - حقوق مادی و معنوی سایت كیت هنری محفوظ است

كیت هنری

کیتهای هنری